باب شناخت خدا

در روایت دیگری امام صادق علیه السّلام فرمودند:

«الأوصیاءهم أبواب اللّه عزّ و جلّ الّتی یوتی منها و لو لا هم ما عرف اللّه و بهم احتجّ اللّه علی خلقه ».

جانشینان (حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) درهای خدای شکست ناپذیر شکوهمند هستند که از آن درها باید وارد توحید شد و اگر ایشان نبودند، خدا شناخته نمی شد و به وجود ایشان، خدا بر خلقش احتجاج فرموده است.

در این روایت امام صادق علیه السّلام از امامان معصوم علیهم السّلام تعبیر به «باب اللّه» کرده است. یعنی هر که می خواهد خدا را بشناسد و به خدا برسد باید از مسیر ما وارد شود و گرنه از محالات است که منهای اهل بیت علیهم السّلام کسی بتواند خدا را بشناسد.

روایتی نیز از حضرت سید الشهداء علیه السّلام در تفسیر آیۀ «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاّ لِیَعْبُدُونِ » نقل شده است که حضرت فرمودند: «إن اللّه جلّ ذکره ما خلق العباد إلاّ لیعرفوه فإذا عرفوه عبدوه فإذا عبدوه استغنوا بعبادته عن عباده من سواه فقال له رجل: یا بن رسول اللّه بأبی أنت و أمّی فما معرفه اللّه ؟ قال معرفه أهل کلّ زمان إمامهم الّذی یجب علیهم طاعته ».

حضرت فرمودند: فلسفۀ آفرینش و خلقت، معرفه اللّه است. و نتیجۀ معرفت، بندگی خدای منّان است و نتیجۀ بندگی هم بی نیازی از عبادت غیر خداست. در دعای کمیل می خوانیم: «و طاعته غنی»؛اطاعت و بندگی خدای منّان برای بشر بی نیازی می آورد. من که گرفتار هوای نفس و زرق و برق دنیا هستم، چگونه بی نیاز باشم. من اگر بندۀ خدا شدم آن گاه است که از همۀ اسارت ها آزاد شده و بی نیاز می شوم.

سپس راوی سؤال کرد: «معرفه اللّه» یعنی چه ؟ چگونه باید خدا را شناخت؟ حضرت فرمودند: معنی معرفه اللّه این است که مردم هر عصر و زمانی امام خودشان را بشناسند؛ آن امامی که اطاعت از او از جانب خداوند لازم و واجب شده است.

بنابراین ما هم اگر امام زمان علیه السّلام را شناختیم می توانیم خدا را بشناسیم. اگر نهج البلاغه و صحیفۀ سجادیه نبود، اگر کلمات و روایات اهل بیت علیهم السّلام نبود ما کجا می توانستیم خدا را بشناسیم؛ همان گونه که اهل سنت نتوانسته اند و برای نمونه بسیاری از آن ها قائل به جسمانیت خدا هستند.

آقا امام صادق علیه السّلام فرمودند: «ذروه الأمر و سنامه و مفتاحه و رضی الرّحمن و باب الأشیاء الطّاعه للإمام بعد معرفته »(1).هرکس می خواهد به قلّۀ مرتفع اسلام و کلیدش و خشنودی پروردگار و باب الاشیاء (یعنی باب سیاست، باب اقتصاد، باب اخلاقی و اعتقادی، عرفانی، عبادی و...) برسد باید دو کار انجام دهد: 1. معرفت و شناخت امام 2. اطاعت و پیروی از امام.

حکمت نظری، شناخت امام و حکمت عملی، تبعیت و پیروی از امام علیه السّلام است که ما با این حرکت، به باب الاشیاء می رسیم. اول باید امام را بشناسیم و قبولش کنیم و بعد هم، عملا دنبالش حرکت کنیم.

امام رضا علیه السّلام در تفسیر آیۀ مبارکۀ «وَ لِلّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنی فَادْعُوهُ بِها » و برای خدا نام های نیک است؛ خداوند را به آن نام ها بخوانید. فرمودند:اسم ربّ ما هستیم. «نحن و اللّه الأسماء الحسنی »به خدا قسم اسماء حسنای خدا، ما ائمه معصومین علیهم السّلام هستیم. اسم یعنی آینه، آینه هم کارش این است که هرچیزی در مقابل آن قرار گیرد همان را نشان می دهد.

بنابراین، این که می گوییم ائمۀ معصومین علیهم السّلام نام های نیکو و زیبای حضرت رب العالمین هستند یعنی چه ؟ یعنی ایشان آینه هستند.

من وقتی می خواهم چهره ام را ببینم جلو آینه می روم و چهره ام را تماشا می کنم. حال اگر من بخواهم قدرت خدا، عظمت خدا و رحمت خدا را ببینم نیاز به آینه ای دارم. این آینۀ خدانما، چهارده معصوم علیهم السّلام هستند. می گوید: برو علم اهل بیت را، قدرت اهل بیت را، رحمت، کرم، حلم و کلمات اهل بیت را نگاه کن، آن گاه خدا را می توانی ببینی.

در چهرۀ مه رویان انوار تو می بینم در لعل گهرباران گفتار تو می بینم در روایت دیگری امام زین العابدین علیه السّلام فرمودند:«نحن أبواب اللّه و نحن الصّراط المستقیم »ما باب های خداوند و ما صراط مستقیم هستیم.

همچنین امام رضا علیه السّلام در تفسیر آیۀ «قُلْ أَ رَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُکُمْ غَوْراً فَمَنْ یَأْتِیکُمْ بِماءٍ مَعِینٍ »فرمودند: «ماؤکم أبوابکم ای الأئمه و الأئمه أبواب اللّه بینه و بین خلقه »یعنی امامان معصوم علیهم السّلام درهای خدا بین او و بین خلقش هستند. ایمان به خدا، ایمان به معاد، ایمان به رسول اللّه، ایمان به ملائکه اللّه، ایمان به غیب دری دارد که آن، ائمه علیهم السّلام هستند. هر که امامان معصوم علیهم السّلام را قبول ندارد، ایمان ندارد.

منبع:کتاب شرح زیارت جامعه کبیره

نماز را در چند نوبت بخوانیم؟!...